Definicja 'piractwa'

Piractwo komputerowe jest działalnością polegająca na nielegalnym kopiowaniu i zarządzaniu czyjąś własnością bez zgody autora. Dotyczy to wszelkich działań wbrew umowie licencyjnej, która jest akceptowana przez instalującego oprogramowanie. Piractwo jest przestępstwem popełnianym przez rozpowszechniającego i uzyskującego oprogramowanie, do którego te osoby nie mają praw autorskich.

Co jest piractwem?

Do piractwa zalicza się (chyba, że ktoś posiada pisemną zgodę autora):

  • rozpowszechnianie muzyki lub filmów w miejscach publicznych, np. w autobusach, na ulicy, itp.
  • wypożyczanie innym osobom plików multimedialnych i/lub oprogramowania (z wyjątkiem licencji niewyłącznej, tzn. że właściciel praw autorskich moze umożliwić wielu osobom korzystanie z pliku równocześnie)
  • umieszczanie i pobieranie muzyki, filmów i oprogramowania z Internetu (oprócz licencji niewyłącznej)
  • powielanie dysków z plikami multimedialnymi i oprogramowaniem (nie dotyczy kopiowania dla użytku własnego, posiadając oryginalną kopię)

Konkretne przykłady piractwa

Nielegalne kopie można najczęściej znaleźć:

  • na stronach/forach/blogach o tematyce warezowej (warez - rozpowszechniane płatne programy lub ich zmodyfikowane wersje za darmo lub za opłatą bez zgody właściciela praw autorskich)
  • w sieciach peer to peer (p2p)
  • na jakichkolwiek stronach/forach/blogach, których właściciele publikują muzykę i filmy (często bez wiedzy o popełnianym przestępstwie)
  • na targach/bazarach, a także na ulicach i parkingach

Prawa autorskie

Prawa autorskie (ang. copyright ©) to zbiór praw chroniących własności intelektualne przysługujących autorowi utworu. Łamanie tych praw nazywane jest piractwem, za które grozi proces sądowy i dotkliwy wyrok (przeczytaj o tym niżej). Prawa autorskie powstały w celu zabezpieczenia twórców utworów przed szkodliwymi skutkami piractwa. Prawom autorskim podlega wszystko, co zostało stworzone przez autora, tzn. programy, gry, pliki muzyczne, grafika, filmy, tekst, itp.

Terminy związane z piractwem i prawami autorskimi

  • utwór - dowolna własność twórcza, chroniona prawami autorskimi bez względu na wartość, pochodzenie, czy przeznaczenie, może mieć postać ukończoną lub nieukończoną
  • cracking - dziedzina informatyki zajmująca się łamaniem zabezpieczeń, czyli najczęściej nielegalnie; może dotyczyć komputerów w Sieci lub oprogramowania
  • crack - sposób (zwykle program) na przełamanie zabezpieczeń danego programu; omija wszelkie procedury sprawdzania numeru seryjnego czy obecności płyty kompaktowej
  • licencja - umowa pomiędzy autorem danej aplikacji a jej odbiorcą, która określa przywileje i zakazy osoby korzystającej z aplikacji; rodzaje licencji można podzielić na dwa najpopularniejsze typy: pełną (w której licencjobiorca ma równe prawa jak licencjodawca) i niepełną (gdy prawa licencjobiorcy są ograniczone); najczęściej spotykane rodzaje licencji to m.in. freeware (aplikacja z możliwością darmowego rozprowadzania), shareware (darmowe oprogramowanie z pewnymi ograniczeniami lub uzyskiwane za niewielką opłatą), GNU GPL (zezwala na dowolne zmiany plików, a także rozpowszechnianie zmodyfikowanej wersji programu i korzystanie z niego w jakikolwiek sposób), trial (aplikacja przestaje działać po upływie danego czasu lub po wyczerpaniu danej liczby uruchomień)
  • paserstwo - rodzaj przestępstwa, polegający na nabyciu przez dowolnego użytkownika nielegalnych utworów; dotyczy to także nieświadomego zakupu tego typu plików

Co grozi 'piratom'?

Według polskich norm prawnych, za nielegalną wymianę plików może grozić:

  • wysoka kara pieniężna (nawet kilkaset złotych)
  • czasowe odcięcie Internetu
  • konfiskata komputera

Najczęstsze motywy piractwa

  • niewiedza
  • brak pieniędzy
  • skąpstwo
  • przekonanie o wyższości, cwany charakter ("Po co mam płacić, skoro mogę to mieć za darmo")
  • chęć zaimponowania przed znajomymi
  • uporczywa chęć posiadania